Nhật Bản mở màn săn vé Olympic 2028: Vị thế số 1 châu Á và bài toán mang tên áp lực sân nhà

FUKUOKA – Khi trái bóng chuyền đầu tiên được giao lên cao tại Nhà thi đấu Fukuoka vào cuối tuần này, một hành trình dài 1.200 ngày hướng tới Los Angeles 2028 chính thức bắt đầu. Nhưng đừng nhầm lẫn: đây không chỉ là một giải vô địch châu Á thông thường. Đây là điểm khởi đầu của cuộc đua giành suất dự Thế vận hội, nơi mà mỗi set đấu, mỗi pha bóng chuyền đều được tính bằng đơn vị lịch sử. Tôi đã theo dõi bóng chuyền châu Á suốt 41 năm qua, từ những ngày còn ngồi trên khán đài sân Hàng Đẫy ghi chép về bóng đá nữ, đến bây giờ khi tôi đứng giữa Fukuoka, nơi đội tuyển nam Nhật Bản – đội bóng số 1 châu Á theo bảng xếp hạng FIVB – chuẩn bị bước vào chiến dịch bảo vệ ngôi vương. Và tôi có một nhận định có thể khiến nhiều người bất ngờ: áp lực sân nhà có thể là đối thủ lớn nhất của họ, chứ không phải Bahrain, Oman hay Australia. Hãy nhìn vào những con số. Nhật Bản đứng thứ 6 thế giới, vị trí cao nhất trong số các đội thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC). Họ là đội bóng giàu thành tích nhất lịch sử giải vô địch châu Á với 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần giành huy chương đồng. Họ đã có huy chương ở cả ba kỳ giải châu Á gần nhất. Và họ là đội tuyển duy nhất của châu Á từng đăng quang Olympic – tại Munich 2026. Thêm vào đó, tại Volleyball Nations League (VNL) 2026, họ về thứ 4 – một kết quả vững chắc cho thấy phong độ ổn định. Nhưng chính sự vượt trội đó lại tạo ra một nghịch lý thú vị. Khi bạn được đánh giá cao đến mức không ai dám nghĩ đến việc bạn sẽ thua, mỗi trận đấu trở thành một bài kiểm tra tâm lý. Tôi đã chứng kiến quá nhiều đội bóng mạnh sụp đổ dưới sức nặng của kỳ vọng – không phải vì đối thủ giỏi hơn, mà vì họ không chịu nổi chính mình. Bảng A đưa Nhật Bản vào cùng Bahrain, Oman và Australia. Về lý thuyết, đây là bảng đấu dễ thở. Australia từng vô địch châu Á năm 2026, nhưng đã không còn duy trì được phong độ đỉnh cao. Bahrain và Oman đang phát triển nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể so với đẳng cấp của Nhật Bản. Tuy nhiên, chính sự chênh lệch này tạo ra một cái bẫy tiềm ẩn: sự chủ quan. Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây không phải là khả năng Nhật Bản vô địch – điều đó gần như chắc chắn. Vấn đề nằm ở cách họ vô địch. Trong bóng chuyền hiện đại, một đội bóng không chỉ cần chiến thắng mà còn cần xây dựng sự ăn ý, thử nghiệm đội hình và tạo ra chiều sâu chiến thuật. Với tư cách là nhà đương kim vô địch và đội chủ nhà, Nhật Bản có cơ hội hoàn hảo để làm điều đó – nhưng chỉ khi họ không bị cuốn vào cái bẫy của sự an toàn. Hãy nhìn vào lịch sử. Tại giải vô địch châu Á 2026, Nhật Bản đã cho thấy bản lĩnh khi vượt qua những thời khắc khó khăn. Nhưng giải đấu năm nay có một điểm khác biệt quan trọng: nó đồng thời là vòng loại World Cup. Điều này có nghĩa là mỗi trận đấu đều mang ý nghĩa kép – vừa là cuộc đua tới đỉnh châu Á, vừa là bước đệm hướng tới Los Angeles. Với các đội bóng khác, đây là cơ hội vàng để tích lũy kinh nghiệm quốc tế. Với Nhật Bản, đây là bài kiểm tra bản lĩnh trước áp lực kép. Tôi đặc biệt quan tâm đến cách ban huấn luyện Nhật Bản xử lý vấn đề xoay vòng đội hình. Trong một giải đấu mà họ được đánh giá cao hơn hẳn, việc cho các cầu thủ trẻ thi đấu nhiều hơn có thể là con dao hai lưỡi. Một mặt, nó giúp xây dựng chiều sâu đội hình – yếu tố sống còn cho hành trình Olympic dài hơi. Mặt khác, nó có thể tạo ra sự thiếu ổn định trong lối chơi, đặc biệt khi đối đầu với những đội bóng có lối chơi khó chịu như Australia. Điều khiến tôi tâm đắc nhất về bóng chuyền Nhật Bản là triết lý phát triển bền vững. Họ không chỉ dựa vào một thế hệ vàng nhất thời. Hệ thống đào tạo trẻ của họ liên tục sản sinh ra những tài năng mới, và điều này được phản ánh qua thành tích ổn định ở các giải đấu lớn. Nhưng câu hỏi đặt ra là: liệu họ có đủ can đảm để trao cơ hội cho những gương mặt mới trong một giải đấu quan trọng như thế này? Có một chi tiết mà ít người để ý: tất cả các trận đấu sẽ được phát sóng trực tiếp trên VBTV. Điều này có ý nghĩa lớn hơn nhiều so với việc chỉ đơn thuần là phát sóng. Nó mở ra cánh cửa cho khán giả toàn cầu tiếp cận với bóng chuyền nam châu Á – một thị trường đang phát triển nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác. Với tôi, một người đã dành cả sự nghiệp để đưa thể thao nữ ra ánh sáng, tôi hiểu rõ giá trị của việc được nhìn thấy. Và bóng chuyền nam châu Á xứng đáng có được điều đó. Nhưng hãy trở lại với câu chuyện chính. Nhật Bản bước vào giải đấu này với tư cách ứng cử viên số một, và điều đó là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, trong thể thao đỉnh cao, vị thế ứng cử viên không tự động chuyển hóa thành chiến thắng. Nó cần được củng cố bằng màn trình diễn trên sân, bằng sự tập trung trong từng pha bóng, và bằng khả năng kiểm soát cảm xúc trong những thời khắc quyết định. Tôi sẽ theo dõi sát sao trận mở màn của Nhật Bản. Không phải vì tôi nghi ngờ khả năng chiến thắng của họ, mà vì tôi muốn xem cách họ chiến thắng. Liệu họ có duy trì được sự sắc bén trong tấn công? Liệu hàng chắn của họ có hoạt động hiệu quả? Liệu họ có cho thấy sự linh hoạt trong chiến thuật khi đối mặt với những tình huống bất ngờ? Những câu trả lời này sẽ định hình không chỉ giải đấu năm nay, mà còn cả hành trình hướng tới Los Angeles 2028. Có một điều tôi học được sau 41 năm viết về thể thao: những đội bóng vĩ đại không chỉ thắng – họ thắng theo cách của riêng mình. Họ tạo ra một bản sắc, một phong cách, một câu chuyện. Nhật Bản đã có tất cả những điều đó. Câu hỏi còn lại là liệu họ có thể viết tiếp câu chuyện của mình một cách thuyết phục nhất tại Fukuoka, trước sự cổ vũ của khán giả nhà, dưới áp lực của kỳ vọng, và trong bối cảnh của một cuộc đua lớn hơn nhiều so với một danh hiệu châu Á. Bóng chuyền là môn thể thao của những khoảnh khắc. Một pha cứu bóng không tưởng, một cú nhảy chắn đúng thời điểm, một đường chuyền hoàn hảo – tất cả đều có thể thay đổi cục diện trận đấu. Và trong một giải đấu mà mỗi trận đấu đều có ý nghĩa với hành trình Olympic, những khoảnh khắc đó càng trở nên quý giá. Khi tôi rời Fukuoka sau lễ khai mạc, tôi mang theo một cảm giác rằng chúng ta đang chứng kiến sự khởi đầu của một điều gì đó lớn lao. Không chỉ là một giải vô địch châu Á. Không chỉ là một vòng loại World Cup. Mà là sự khẳng định rằng bóng chuyền nam châu Á đã sẵn sàng cho một chương mới – một chương mà Nhật Bản đang dẫn đầu, nhưng không phải là đội duy nhất có tiếng nói. Và đó, có lẽ, là điều thú vị nhất về giải đấu này.